หมายเหตุประเพทไทย #138 เฟซบุ๊ก ข่าวปลอม บ็อท สแปม มีผลทางการเมืองหรือไม่

หมายเหตุประเพทไทยต้อนรับปี 2560 ชานันท์ ยอดหงษ์ และปองขวัญ สวัสดิภักดิ์ พูดถึงการใช้งานโซเชียลมีเดียโดยเฉพาะเฟซบุ๊ก (Facebook) ที่ด้านหนึ่งกลับทำให้โลกทัศน์ของเราหดแคบลงกว่าเดิม ซึ่งนั่นเป็นเพราะการตั้งค่าอัลกอริทึมของระบบที่ทำให้ผู้ใช้งานมองเห็นแต่เนื้อหาที่ตัวเองรู้สึกชื่นชอบ จนทำให้ผู้ใช้งานคล้อยตามว่าสิ่งที่ตนคิดเห็นล้วนสอดคล้องไปกับผู้คนในสังคม นอกจากนี้ยังมีการแชร์มีม (Meme) กันไปเรื่อยๆ โดยไม่เฉลียวใจว่ามีมที่ส่งต่อๆ กันไปนั้นมีข้อเท็จจริงหรือไม่ แต่เราก็แชร์เพราะเราถูกใจ และเราก็ไม่เช็คข้อเท็จจริงใดๆ เพราะใครต่อใครก็แชร์

นอกจากนี้ยังมีผู้เห็นประโยชน์จากการใช้อัลกอริทึม นำไปสร้างเว็บไซต์ที่เผยแพร่ข้อมูลที่หวือหวา บ่อยครั้งที่ไม่ใช่ข้อมูลจริง แต่ได้รับความนิยมเพราะแสดงทัศนะสอดคล้องต้องกันกับกลุ่มทางสังคมนั้นๆ จนทำให้ผู้สร้างเว็บไซต์ข้อมูลปลอมเหล่านี้สามารถทำกำไรจากการทำเว็บ เพราะมีรายได้จากแบนเนอร์โฆษณาของเว็บที่มีคนเปิดเข้ามาจำนวนมาก และทั้งหมดนี้ยังนำไปสู่การประเมินและการรับรู้ทางการเมืองที่ผิดพลาด

ขณะที่แนวโน้มของวิธีรับมือ เยอรมนีซึ่งจะมีการเลือกตั้งทั่วไปในปีนี้จึงมีข้อเสนอถึงมาตรการป้องกันบ็อทและข่าวปลอมในอินเทอร์เน็ต ขณะที่เฟซบุ๊กเลือกใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อคัดกรองข่าวแทนการใช้บรรณาธิการที่เป็นมนุษย์ แต่ปัญญาประดิษฐ์ยังมีขีดความสามารถจำกัด ดังนั้นการแพร่กระจายข้อมูลปลอมจึงยังคงเป็นแนวโน้มที่เกิดขึ้นต่อไป

ที่มาของภาพประกอบ:  Pixelkult/Pixabay (CC0 Public Domain)

ติดตามรายการหมายเหตุประเพทไทยย้อนหลังที่

https://www.facebook.com/maihetpraphetthai หรือ

https://www.youtube.com/playlist?list=PLyjd9jzMpO2Xby4FyxWMwY8auIFY01eVQ